ΚΟΙΝΩΝΙΑ





Η έκρηξη τζόγου στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία δεν είναι φυσική απάντηση σε κάποια προϋπάρχουσα ζήτηση. Είναι αποτέλεσμα συνειδητών αποφάσεων δύο διαδοχικών κυβερνήσεων και πρωθυπουργών, ΣΥΡΙΖΑ – Αλέξη Τσίπρα και Νέας Δημοκρατίας – Κυριάκου Μητσοτάκη, οι οποίες έκλεισαν το μάτι στη βιομηχανία του τζόγου, θυσιάζοντας τη δημόσια υγεία. Σε αντάλλαγμα, έχτισαν τον μύθο του «υπεύθυνου παιχνιδιού». Εμείς τον αποδομούμε. Το Reporters United συνεχίζει την έρευνα για τη βιομηχανία του τζόγου.

Ο τζόγος είναι παντού: στην τηλεόραση, στο ίντερνετ, στα λεωφορεία, στο κινητό μας. Καθώς τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης χρηματοδοτούνται μέσω της διαφήμισης από τις εταιρείες τζόγου ή σε ορισμένες περιπτώσεις ανήκουν στους επιχειρηματίες του τζόγου, πώς να δαγκώσουν το χέρι που τα ταΐζει; Το
ευρωπαϊκό σκέλος της έρευνας ξεκίνησε πέρυσι σε συνεργασία με το Investigate Europe. Μπορείτε να βρείτε τη σειρά ρεπορτάζ μας για τον τζόγο εδώ.

Editing: Νικόλας Λεοντόπουλος / reportersunited.gr

Δέσποινα Τζάνη - Ευρυδίκη Μπερσή

Ήταν μία από αυτές τις ειδήσεις που περνούν στα ψιλά: Αστυνομικός 50 ετών αυτοκτόνησε με το υπηρεσιακό του περίστροφο για «προσωπικούς λόγους». Κανείς δεν έμαθε περισσότερα, εκτός από τους δικούς του που διαπίστωσαν με τραγική καθυστέρηση ότι ο άνθρωπός τους, ας τον πούμε Λεωνίδα, είχε χρεωθεί μέχρι το λαιμό λέγοντας ψέματα σε φίλους και γνωστούς για να τζογάρει από το κινητό. Ο Λεωνίδας προσπάθησε να κερδίσει χρόνο παίρνοντας προσωρινή μετάθεση. Την ημέρα που ετοιμαζόταν να επιστρέψει στον τόπο του και να αντιμετωπίσει τα χρέη του έβαλε τέρμα στη ζωή του.

Η ιστορία του Λεωνίδα, με τη χειρότερη δυνατή κατάληξη, είναι στην πραγματικότητα μια ιστορία δήθεν ατομικής ευθύνης. Της ευθύνης που επικαλούνται διαχρονικά το κράτος ενώ ήταν αυτό που επέτρεψε στη βιομηχανία του τζόγου να μπει σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητάς μας, αγνοώντας – είτε με δόλο, είτε χωρίς – τις βλάβες που συνδέονται με τα τυχερά παιχνίδια
οι εταιρείες του τζόγου που διαφημίζουν μαζικά και ασταμάτητα το προϊόν τους, κρυπτόμενες πίσω από το αφήγημα του «υπεύθυνου παιχνιδιού» και κατά προέκταση των ανεύθυνων παικτών – όσων δήθεν το παρακάνουν.

Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας

Χρησιμοποιούμε συνειδητά τη λέξη «βλάβη», καθώς δεν αποτελεί ο εθισμός τον μοναδικό κίνδυνο από την ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια, ούτε επηρεάζει αποκλειστικά το άτομο που τζογάρει. Επιστήμονες απ’ όλον τον κόσμο, όπως η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας της ιατρικής επιθεώρησης Lancet, προτρέπουν τα κράτη και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αντιμετωπίζουν την έκρηξη τζόγου ως ζήτημα δημόσιας υγείας.

Η προσέγγιση αυτή εστιάζει στους κοινωνικούς, εμπορικούς και πολιτικούς παράγοντες και όχι στο άτομο που δεν παίζει «υπεύθυνα». Έτσι, θα εξετάσουμε τους παράγοντες που οδήγησαν στην εξάπλωση του νόμιμου τζόγου, τις πολιτικές αποφάσεις της τελευταίας δεκαετίας δύο διαδοχικών κυβερνήσεων (ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ), αλλά και την ευθύνη των στοιχηματικών εταιρειών – με ονόματα.

Στο πρώτο μέρος της έρευνάς μας είχαμε τεκμηριώσει πώς οι ελληνικές ρυθμιστικές αρχές αφήνουν ανεξέλεγκτο τον παράνομο τζόγο. Σήμερα εστιάζουμε στον νόμιμο τζόγο: επιχειρούμε να αποδομήσουμε το αφήγημα του «υπεύθυνου παιχνιδιού», δηλαδή των μέτρων προστασίας που λαμβάνει το κράτος για να προστατέψει το κοινό απέναντι στις αρνητικές συνέπειες του τζόγου.


Οι δημοσιογράφοι του Reporters United μίλησαν για την εξάπλωση των στοιχηματικών μ’ έναν απ’ τους πιο γνωστούς στρίμερ τζόγου στην Ελλάδα: τον Στέλιο Μπουγιούκα, γνωστό και ως Δάσκαλο Μακαβέλι. 

Κάποτε το ελληνικό κράτος θεωρούσε τον τζόγο απειλή

Θυμάστε όταν είχαμε κρατικό μονοπώλιο στον επίγειο τζόγο; (Επίγειος τζόγος είναι τα πρακτορεία, τα καζίνα κλπ, σε αντιδιαστολή με τον διαδικτυακό τζόγο.) Όταν τα καζίνα ήταν ελάχιστα και δημόσια; Το ελληνικό κράτος ακολούθησε για χρόνια περιοριστική πολιτική απέναντι στα τυχερά παιχνίδια, ακριβώς γιατί τα αντιμετώπιζε ως κοινωνικό πρόβλημα και ήθελε να τα ελέγχει.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα το κρατικό μονοπώλιο του ΟΠΑΠ (πλέον Allwyn), του πρώτου και μοναδικού νόμιμου φορέα επίγειου στοιχηματισμού. Η ίδρυση του οργανισμού τη δεκαετία του ’50 μπορεί να στόχευε στη χρηματοδότηση αθλητικών εγκαταστάσεων και ομάδων, ωστόσο το μονοπώλιο στόχευε στον έλεγχο της προσφοράς και την προστασία του κοινωνικού συνόλου.

Ο ΟΠΑΠ τη δεκαετία του ’50. Πηγή: Allwyn


Το 2011, εν μέσω μνημονίων, το εναπομείναν 33% του ΟΠΑΠ που ανήκε στο ελληνικό Δημόσιο πέρασε στο ΤΑΙΠΕΔ. Έτσι, άνοιξε ο δρόμος για την πλήρη ιδιωτικοποίηση του, χωρίς να αναιρεθεί το καθεστώς του μονοπωλίου και η υπόθεση κατέληξε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μετά από προσφυγή ιδιωτικών εταιρειών που ήθελαν επίσης να δραστηριοποιηθούν στον επίγειο τζόγο στην Ελλάδα. Με άλλα λόγια, το κρατικό μονοπώλιο έδωσε τη θέση του στο ιδιωτικό μονοπώλιο.
«Όταν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην εξουσία, είχαμε τη μεγαλύτερη καζινοποίηση που υπήρξε ποτέ στην ιστορία της Ελλάδας»
Αντώνης Στεργιώτης, πρώην πρόεδρος Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων


Την ιδιωτικοποίηση του ΟΠΑΠ ξεκίνησε η κυβέρνηση της ΝΔ με πρωθυπουργό τον Αντώνη Σαμαρά και ολοκλήρωσε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα (ο οποίος ως αντιπολίτευση μιλούσε για «στημένο» διαγωνισμό και «παρωδία»).

Προς ικανοποίηση του ΟΠΑΠ, το μονοπώλιο κατοχυρώθηκε σ’ αυτόν μέχρι το 2030 και τότε (το 2013) η μοναδική εταιρεία που κατέληξε να υποβάλει προσφορά για την εξαγορά του ήταν η Emma Delta Hellenic Holdings LTD, συμφερόντων του Τσέχου Γίρι Σμεκ και του Δημήτρη Μελισσανίδη.

Η εξέλιξη αυτή, όπως ανακοίνωσε η εταιρεία το 2013, «επιτρέπει στην ελληνική πολιτεία να συνεχίσει την περιοριστική της πολιτική, μια από τις πιο αυστηρές στην Ευρώπη, με γνώμονα τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και της αποτροπής της μετατροπής της χώρας σε ευρωπαϊκό παράδεισο του τζόγου».

Τελικά, έγινε ακριβώς το αντίθετο.


Από το κρατικό μονοπώλιο του ΟΠΑΠ στο ιδιωτικό μονοπώλιο της Allwyn

Ο ΟΠΑΠ δεν υπάρχει πλέον. Τον Οκτώβριο του 2025 ανακοινώθηκε η συνένωση με τη μητρική του εταιρεία Allwyn, κάτι που σημαίνει και την κατάργηση του εμπορικού σήματος του ΟΠΑΠ. Έτσι, έχουμε ήδη αρχίσει να βλέπουμε πρακτορεία και καταστήματα Play να μετονομάζονται σε Allwyn, όπως και τα γραφεία του πρώην ΟΠΑΠ στη λεωφόρο Αθηνών, αλλά και το γήπεδο της ΑΕΚ που πλέον ονομάζεται Allwyn Arena.



Αυτό που κρύβεται όμως πίσω από την μετονομασία των πάλαι ποτέ πρακτορείων του ΟΠΑΠ είναι η υπερσυγκέντρωση της αγοράς των τυχερών παιχνιδιών, επίγειου και διαδικτυακού σ’ έναν παίκτη: την Allwyn. Η εταιρεία του Τσέχου Κάρελ Κόμαρεκ ξεκίνησε να επενδύει στον ΟΠΑΠ ήδη από το 2015 μέσω της KKGC, η οποία σήμερα ελέγχει την Allwyn με ποσοστό 78%.

Ας δούμε πώς η τσέχικη εταιρεία κατάφερε με διαδοχικές εξαγορές να συγκεντρώσει ποσοστό της εγχώριας αγοράς του τζόγου που ξεπερνά το 70%.

– Η Allwyn κατέχει πλέον το 100% του ΟΠΑΠ, ο οποίος μετονομάστηκε σε Allwyn. Πέρα από τα πρακτορεία και τα καταστήματα Play, στην Allwyn πάνε τα διαδικτυακά σάιτ του PameStoixima και Οpaponline.

– Πριν τη συγχώνευση, ο ΟΠΑΠ τον Ιούλιο του 2025 απέκτησε το 100% της Stoiximan – ιδρυτής και μέτοχος της οποίας υπήρξε ο επιχειρηματίας Δημήτρης Μάρης, σήμερα πρόεδρος του ομίλου μέσων ενημέρωσης 24Media (News247, Sport24, κλπ) και χρηματοδότης του Ινστιτούτου για την Κοινωνική Αλλαγή Eteron. Η Stoiximan υπολογίζεται ότι κατέχει μερίδιο που ξεπερνά το 50% της εγχώριας διαδικτυακής αγοράς τυχερών παιχνιδιών.

Με βάση στοιχεία του ΟΠΑΠ για το 2024, περίπου το 81% των ακαθάριστων εσόδων (GGR) της συνολικής αγοράς τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα αποδίδονται σ’ αυτόν. Σ’ αυτό συνυπολογίζεται και η αποκλειστική άδεια λειτουργίας 24.000 VLTs (ή κοινώς φρουτάκια), σε 350 καταστήματα OPAP Play (ή κοινώς καζίνα γειτονιάς) και σε 2.300 πρακτορεία ΟΠΑΠ.

– Η Allwyn το 2025 προχώρησε σε συμφωνία για την εξαγορά του 51% των μετοχών της Novibet, η οποία υπολογίζεται πως κατέχει ποσοστό κοντά στο 20% της διαδικτυακής αγοράς καζίνων. Ωστόσο, η Allwyn αποσύρθηκε από την εξαγορά, ενώ αυτή εξεταζόταν από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Θέσαμε ερωτήματα σε Allwyn (πρώην ΟΠΑΠ) και Stoiximan σχετικά με την υπερσυγκέντρωση της αγοράς.


Από αριστερά προς τα δεξιά: Δημήτρης Μάρης (ιδρυτής Stoiximan / Kaizen), Δημήτρης Μελισσανίδης (πούλησε το μερίδιο του στον ΟΠΑΠ στην Allwyn), Σπύρος Λάτσης και Γιώργος Περιστέρης (η Lamda, συμφερόντων του πρώτου, ανέθεσε το καζίνο του Ελληνικού σε κοινοπραξία με τη συμμετοχή της ΤΕΡΝΑ, συμφερόντων του δεύτερου), Σωκράτης Κόκκαλης και Θανάσης Λασκαρίδης (μέτοχοι στο νέο καζίνο του Αμαρουσίου).


Η Allwyn μας απάντησε πως «η διαδικτυακή αγορά τελεί σε καθεστώς πλήρους ανταγωνισμού» και πως «η νομιμότητα των αποκλειστικών δικαιωμάτων μας, καθώς και ζητήματα που άπτονται κρατικών ενισχύσεων και θεμάτων ανταγωνισμού, έχουν ήδη κριθεί εδώ και χρόνια από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο της Επικρατείας και τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Η Stoiximan δεν απάντησε στα ερωτήματά μας.

Η καζινοποίηση της χώρας

Φρουτάκια σε κάθε γειτονιά, δύο μεγάλα καζίνο (Μαρούσι και Ελληνικό) στον αστικό ιστό της Αθήνας, νέες άδειες σε επίγεια και διαδικτυακά καζίνα. Τη μαγιά για τη διόγκωση του τζόγου στην Ελλάδα την έβαλαν την τελευταία δεκαετία τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και η Νέα Δημοκρατία αποδεικνύοντας τη διακομματική συναίνεση τουλάχιστον όσον αφορά τη βιομηχανία των τυχερών παιχνιδιών.

«Όταν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην εξουσία, είχαμε τη μεγαλύτερη καζινοποίηση που υπήρξε ποτέ στην ιστορία της Ελλάδας», αναφέρει ο Αντώνης Στεργιώτης, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της ρυθμιστικής αρχής για τον τζόγο, της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), από τον Ιούνιο του 2015 μέχρι τον Ιούνιο του 2016.

Η σύντομη θητεία του έχει σημείο αναφοράς τη διαμάχη του με τον ΟΠΑΠ γιατί προσπάθησε να βάλει χρονικά, οικονομικά και χωρικά όρια στον τρόπο που θα λειτουργούσαν τα καζίνα γειτονιάς OPAP Play. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ απέπεμψε τον Αντώνη Στεργιώτη μετά τη λήξη της μονοετούς θητείας του και αναίρεσε όλους τους περιορισμούς που είχε θέσει.

Τα κεντρικά γραφεία της Allwyn στη Λεωφόρο Αθηνών 112. Πηγή: Google Earth.


Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν σταμάτησε όμως εκεί. Την περίοδο της διακυβέρνησής του εγκρίθηκε η λειτουργία δύο μεγάλων καζίνων στον αστικό ιστό της πόλης, αφού: 
  • Nομοθετήθηκε η προκήρυξη διαγωνισμού για το καζίνο στο Ελληνικό, η οποία όμως είχε ξεκινήσει επί ΝΔ και Αντώνη Σαμαρά. (Αργότερα η εταιρεία Lamda, συμφερόντων Λάτση, ανέθεσε έναντι ανταλλαγμάτων το καζίνο του Ελληνικού στην κοινοπραξία Hard Rock – ΤΕΡΝΑ, συμφερόντων Περιστέρη.)
  • Νομοθετήθηκε η μετεγκατάσταση του καζίνου της Πάρνηθας (συμφερόντων Θανάση Λασκαρίδη και Σωκράτη Κόκκαλη) στο Μαρούσι.
  • Δια νόμου δόθηκαν νέες άδειες καζίνων στη Σαντορίνη, την Κρήτη και τη Μύκονο.



Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας συνέχισε επάξια το έργο της καζινοποίησης. Αρχικά, ούτε δύο μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της το 2019, εξέδωσε ΚΥΑ (Κοινή Υπουργική Απόφαση) για την υλοποίηση του διαγωνισμού για το καζίνο του Ελληνικού.

Επίσης, η κυβέρνηση Μητσοτάκη φρόντισε να προσαρμόσει τον νόμο του ΣΥΡΙΖΑ για να γίνει εφικτή η μεταφορά του καζίνου της Πάρνηθας στο Μαρούσι, καθώς οι προηγούμενες διατάξεις είχαν κριθεί αντισυνταγματικές από το ΣτΕ. Παρά τις νέες προσφυγές κατοίκων και όμορων δήμων, το ΣτΕ τις απέρριψε και οι εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει στο κτήμα Δηλαβέρη.

Παράλληλα, η Νέα Δημοκρατία προχώρησε στη ρύθμιση της διαδικτυακής αγοράς τυχερών παιγνίων με το καθεστώς των αδειών οι οποίες έφτασαν τις 20, ισχυριζόμενη πως έτσι θα περιοριστεί ο παράνομος τζόγος. Το αποτέλεσμα ήταν η ταυτόχρονη επέκταση νόμιμων και παράνομων διαδικτυακών καζίνων και οι συνεχείς ευνοϊκές ρυθμίσεις υπέρ των αδειοδοτημένων εταιρειών με σκοπό να γίνουν πιο ελκυστικές.

Όπως γράψαμε σε προηγούμενο ρεπορτάζ, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αύξηση από την κυβέρνηση Μητσοτάκη το 2022 στο όριο του πονταρίσματος στα διαδικτυακά φρουτάκια από τα δύο στα είκοσι ευρώ, το οποίο συνοδεύτηκε από τη μείωση του χρόνου αναμονής ανάμεσα στα πονταρίσματα από τα τρία στα δύο δευτερόλεπτα. Δεν ξέρουμε αν οι ρυθμίσεις αυτές έκαναν τα ονλάιν φρουτάκια πιο ελκυστικά, σίγουρα τα έκαναν περισσότερο εθιστικά.


«Υπεύθυνο παιχνίδι»

Ως ελεύθερο εμπόρευμα, ο τζόγος δεν μπορούσε να παρουσιάζεται ως επιβλαβής. Την πρακτική και πολιτικο-ιδεολογική απάντηση έδωσε το αφήγημα του «υπεύθυνου παιχνιδιού», καλλιεργώντας την ιδέα ότι τα τυχερά παιχνίδια είναι έμφυτα, είναι διασκέδαση, ενώ οι αρνητικές συνέπειες αφορούν μια μειοψηφία για την οποία υπάρχουν δομές βοήθειας. Οι επίδοξοι παίκτες ενημερώνονται για τους κινδύνους του παιχνιδιού, ενώ αν κανείς τους παραβιάσει, είναι δική του ευθύνη.

To «υπεύθυνο παιχνίδι» είναι ένας μύθος, όχι μόνο γιατί είναι υποκριτικό να επικαλείσαι αποκλειστικά την ατομική ευθύνη όταν πρόκειται για εν δυνάμει επιβλαβή προϊόντα αλλά και γιατί διεθνείς έρευνες δείχνουν πως το μεγαλύτερο μέρος του τζίρου των εταιρειών, προέρχεται από ένα δυσανάλογα μικρό ποσοστό παικτών. Στη Βρετανία η οργάνωση Gambling with Lives (Τζογάροντας με τις Ζωές) υπολόγισε ότι το 86% των εσόδων του ονλάιν τζόγου προέρχεται από το 5% των παικτών.

Προτού, λοιπόν, μιλήσουμε για ανεύθυνους παίκτες, ας εξετάσουμε αν οι ίδιοι οι κανόνες είναι υπεύθυνοι.

Ανεύθυνοι κανόνες

Ποιοι τελικά είναι αυτοί οι κανόνες που έχει θέσει το ελληνικό κράτος για να προστατέψει το κοινωνικό σύνολο από τον τζόγο; Τους μελετήσαμε έναν προς έναν και διαπιστώσαμε ότι είναι στην καλύτερη περίπτωση άστοχοι, στη χειρότερη ανεπαρκείς.

Τέτοιοι μηχανισμοί είναι:
Τα ατομικά όρια, χρονικά και χρηματικά.
Η δυνατότητα αυτοαποκλεισμού.
Η γραμμή βοήθειας 1114.

1/ Όριο ημερήσιας χασούρας: 1.000.000 ευρώ!

Τον Φεβρουάριο του 2024, σε συνέδριο του ΑΝΤ1 για τις «υπεύθυνες συμπεριφορές», o Θάνος Μαρίνος, γενικός διευθυντής της στοιχηματικής εταιρείας Betsson, είχε αναφέρει: «Η πλατφόρμα σου πρέπει να δίνει στο χρήστη όταν ανοίγει τον λογαριασμό, τη δυνατότητα να θέσει τρία όρια: Πόσο χρόνο θέλω να δαπανώ το μήνα στην πλατφόρμα της Betsson, πόσα χρήματα δυνητικά θέλω να χάσω και τι είδους συνεδρίες θέλω να έχω».

Επιβεβαιώνουμε. Πήγαμε να κάνουμε εγγραφή στη Betsson και δηλώσαμε ότι θέλουμε να τζογάρουμε το πολύ 24 ώρες την ημέρα, με ημερήσιο όριο καταθέσεων το 1.000.000 ευρώ και ημερήσιο όριο χασούρας επίσης 1.000.000 ευρώ – μπορούσαμε και παραπάνω. Δοκιμάσαμε και σε άλλα μεγάλα ονλάιν καζίνα όπως το Pamestoixima (της Allwyn) ή αυτά της Novibet και της Stoiximan. Οι επιλογές ήταν οι ίδιες, μπορείς να ορίσεις αν θα φας όλη τη μέρα σου στον τζόγο και πόσα θα χάσεις, ακόμη κι αν είναι μια περιουσία.




2/ Αυτοαποκλεισμός; Πάρε δέκα σπινς!

«Αν πάρεις δάνειο από την Alpha Bank και δεν το αποπληρώσεις, σε μαυρίζει όλο το τραπεζικό σύστημα», μας λέει ο Στέφανος που ολοκλήρωσε το πρόγραμμα απεξάρτησης από τον τζόγο του 18 ΑΝΩ το 2024. «Έτσι θα έπρεπε να σε μαυρίζει και όλο το στοιχηματικό σύστημα. Αλλά αν αποκλειστείς από μια εταιρεία, έχεις άλλες 17 για να παίξεις». Από τότε, οι αδειοδοτημένες εταιρείες έχουν φτάσει τις 20.

Η ΕΕΕΠ, η κρατική ρυθμιστική αρχή για τα τυχερά παιχνίδια, θέσπισε μέσα στο 2024 το Μητρώο Αποκλεισμένων Παικτών, ώστε, αν ένας παίκτης αποκλειστεί από μια εταιρεία, αυτόματα να αποκλείεται συνολικά απ’ όλες.

Ωστόσο, όπως διαβάζουμε στο σάιτ της ΕΕΕΠ, «μέχρι την επίσημη ενεργοποίηση του Ενιαίου Μητρώου Αποκλεισμένων, δεν είναι δυνατή η εγγραφή Παικτών στο Μητρώο, καθώς ούτε και η αυτόματη και καθολική εφαρμογή του αποκλεισμού τους από το σύνολο των Κατόχων Άδειας». Ρωτήσαμε την ΕΕΕΠ για την ενεργοποίηση του Μητρώου, ωστόσο δεν λάβαμε απάντηση.

Και βέβαια, υπάρχουν πάντα τα πρακτορεία του ΟΠΑΠ / Allwyn όπου δεν εφαρμόζεται το μέτρο του αυτοαποκλεισμού. «Εδώ εξαρτάται από τη θέληση και τη δύναμη του καθενός», μας είπε γελώντας ο υπάλληλος ενός πρακτορείου.

Η περιφρόνηση της Allwyn και της Stoiximan στην προσπάθεια του παίκτη να ξεφύγει

Ο Αριστείδης, που ολοκλήρωσε μέσα στο 2024 το πρόγραμμα απεξάρτησης από τον τζόγο του ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ, μας είπε πως δεν σεβάστηκαν όλες οι εταιρείες τον αποκλεισμό του. Βάσει νόμου, απαγορεύεται η αποστολή εμπορικού υλικού σε αποκλεισμένους παίκτες.

Μας δείχνει στο κινητό του ένα μήνυμα από τα Opap Play: «Oktoberfest σε όλα τα καταστήματα Play! 400.000 σε περιμένουν μέσα από κληρώσεις πόντων και πολλά events έως 31/10».

Επιτόπου τηλεφωνεί στη γραμμή εξυπηρέτησης του ΟΠΑΠ και τους εξηγεί ότι έχει ζητήσει επανειλημμένα να τον αποκλείσουν από οποιοδήποτε προωθητικό υλικό και ότι βρίσκεται σε πρόγραμμα απεξάρτησης. Έξι μέρες αργότερα, η εταιρεία τον ενημερώνει ότι αν θέλει, μπορεί να τζογάρει χρησιμοποιώντας μία ακόμη μέθοδο πληρωμής: «To IRIS Payments ήρθε στο OPAPONLINE.GR!», γράφει το μήνυμα που έλαβε.

Οι παίκτες που χάνουν πολύ μεγάλα ποσά χαρακτηρίζονται «VIPs» και έχουν ειδική, προσωποποιημένη μεταχείριση από τις εταιρείες, ώστε να είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγουν. Ένας τέτοιος παίκτης ζήτησε από τη Stoiximan να μην του επιτραπεί να παίζει για ένα μήνα. Αμέσως μόλις πέρασε ο μήνας, ξεκίνησε να δέχεται μηνύματα από την ίδια εταιρεία με προσφορές για να επανέλθει στο τζογάρισμα με καθεστώς VIP παίκτη.

Η εταιρεία Stoiximan δεν απάντησε στο ερώτημά μας για την πολιτική της στο ζήτημα του αυτοαποκλεισμού.

Με άλλα λόγια, βάσει του ρεπορτάζ μας, οι δύο εταιρείες που κυριαρχούν ολιγοπωλιακά στον τζόγο (και οι οποίες ανήκουν αμφότερες στην ίδια μητρική, την Allwyn):Η μεν Allwyn δεν σέβεται τους κανόνες αυτοαποκλεισμού.
Η δε Stoximan τεντώνει τόσο τα όριά της ώστε με το που λήξει η περίοδος του αυτοαποκλεισμού να προσκαλεί τον παίκτη να ξαναπαίξει με το στάτους VIP.

3/ Γραμμή βοήθειας 1114: Προσωπικό στα δάχτυλα του ενός χεριού

Στην προσπάθεια να παρέχει υποστήριξη σε όποιον βιώνει δυσκολίες λόγω τζόγου, το κράτος δημιούργησε το 2011 τη γραμμή 1114, η οποία ανήκε μέχρι το 2024 στο ΚΕΘΕΑ.

Πριν την κατάργηση του ΚΕΘΕΑ και τη συγχώνευσή του στον ΕΟΠΑΕ (Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων), η γραμμή στελεχωνόταν από τέσσερις (!) εργαζόμενες. Ο σύλλογος εργαζομένων του ΚΕΘΕΑ είχε καταγγείλει καθυστερήσεις πληρωμών και ανανέωσης συμβάσεων, με αποτέλεσμα τον Φεβρουάριο του 2023 να μείνει εκτός λειτουργίας η γραμμή για επτά ημέρες. Βάσει νόμου οι διαφημίσεις τζόγου οφείλουν να παραπέμπουν σε τηλεφωνική γραμμή απεξάρτησης.

Ανακοίνωση συλλόγου εργαζομένων ΕΟΠΑΕ, 1η Φεβρουαρίου 2023. Πηγή: Σύλλογος εργαζομένων ΕΟΠΑΕ

Τον Φεβρουάριο του 2025 ο ΕΟΠΑΕ είχε ματαιώσει την προκήρυξη για την ανανέωση της σύμβασης των εργαζομένων και από το ρεπορτάζ μας προκύπτει ότι η γραμμή λειτουργούσε προσωρινά με προσωπικό του ΟΚΑΝΑ.

Σήμερα, όπως μας ενημέρωσε ο ΕΟΠΑΕ, η γραμμή λειτουργεί απρόσκοπτα, με την προσθήκη ενός ακόμη εργαζόμενου, δηλαδή πέντε (!) στο σύνολο και με το ίδιο ακριβώς ωράριο. Έχουν την κατάλληλη κατάρτιση για ζητήματα απεξάρτησης από τον τζόγο όσοι στελεχώνουν τη γραμμή; «Είναι όλοι επιστήμονες εκπαιδευμένοι, εξειδικευμένοι και καθόλα έμπειροι στο πεδίο των εξαρτήσεων».

Την περασμένη Πέμπτη και Παρασκευή, εν μέσω Μουντιάλ και βομβαρδισμού του κοινού από διαφημίσεις τζόγου, η γραμμή δεν λειτουργούσε. «Πήρα πέντε τηλέφωνα μέσα σε δύο μέρες και η γραμμή έκλεινε», μας λέει ο Γιώργος Παλαιός από την οργάνωση για την καταπολέμηση της βλάβης από τον τζόγο Not a Game. «Όταν έπιασα γραμμή τη Δευτέρα [29 Ιουνίου] και ρώτησα, μου είπαν ότι είχαν τεχνικό πρόβλημα».

«Είμαστε η μόνη εταιρεία τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα που τη στηρίζει, χρηματοδοτώντας το κόστος λειτουργίας της από το 2011», μας λέει η Allwyn. Όμως, απαντώντας στο ίδιο ερώτημα ο ΕΟΠΑΕ μας ενημέρωσε πως απ’ όταν έγινε η συγχώνευση του ΚΕΘΕΑ, η χρηματοδότηση της γραμμής «καλύπτεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΕΟΠΑΕ», ενώ εκκρεμεί η υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας με την Allwyn.

Το βασικό είναι πως η μοναδική γραμμή υποστήριξης που υπάρχει στη χώρα για τον τζόγο δεν είναι 24ωρη, όπως είναι η εξυπηρέτηση πελατών όλων των εταιρειών τζόγου, αλλά λειτουργεί μόνο καθημερινές 9:00-21:00.

ΟΠΑΠ / Allwyn: Προσελκύει επενδυτές με κράχτη τη μεγάλη χασούρα των Ελλήνων

Σε σχέση με το ΑΕΠ της χώρας, οι παίκτες στην Ελλάδα χάνουν περισσότερα απ’ όλους στην Ευρώπη. Οι μόνοι που βρίσκονται σε χειρότερη θέση είναι οι κάτοικοι της Κύπρου, η κυβέρνηση της οποίας έχει συνειδητά επιλέξει να μετατρέψει το νησί σε τόπο μαζικής εγκατάστασης εταιρειών τζόγου. Έχει ενδιαφέρον ότι τα σχετικά στοιχεία αντλούνται από έκθεση του ΟΠΑΠ (νυν Allwyn) το 2024 προς το επενδυτικό κοινό – με άλλα λόγια ο ίδιος ο ΟΠΑΠ προσπαθεί να πείσει το διεθνές επενδυτικό κοινό ότι αξίζει η επένδυση στην εταιρεία αφού οι Έλληνες χάνουν τόσα πολλά!


Η έκθεση του ΟΠΑΠ προς το ξένο επενδυτικό κοινό το 2024. Αναλογικά με το ΑΕΠ της, η Ελλάδα έχει υψηλότερα έσοδα από τη δραστηριότητα των τυχερών παιχνιδιών σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Πηγή: ΟΠΑΠ



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Ο Δήμος Θερμαϊκού, σε συνεργασία με το Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος (ΚΕΔΙΒΙΜ ΔΙΠΑΕ), προσφέρει τέσσερα (4) δωρεάν προγράμματα επιμόρφωσης, με στόχο την ανάπτυξη σύγχρονων γνώσεων και δεξιοτήτων που συνδέονται με την εργασία, την επαγγελματική ανάπτυξη, τον τουρισμό και την ψηφιακή εποχή.

Τα προγράμματα απευθύνονται κατά προτεραιότητα σε δημότες του Δήμου Θερμαϊκού. Σε περίπτωση μη κάλυψης των διαθέσιμων θέσεων από δημότες, θα μπορούν να συμμετάσχουν και κάτοικοι του Δήμου Θερμαϊκού.

Τα διαθέσιμα προγράμματα

1. ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ – ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ
Σύγχρονα Εργαλεία για την καθημερινότητα και την εργασία

📅 Έναρξη: 9 Νοεμβρίου 2026
🕕 Κάθε Δευτέρα, 18:00–21:00
⏱️ Διάρκεια: 80 ώρες / 5 μήνες
🎓 Πιστοποιητικό Επιμόρφωσης – 2,5 ECTS
💰 Δωρεάν

Το πρόγραμμα εστιάζει στη χρήση σύγχρονων εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης στην καθημερινότητα και την εργασία.

👉 Για περισσότερες πληροφορίες, αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών και για την υποβολή της αίτησης: https://kedivim–apply.ihu.gr/progs/prog-532

2. ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ
Βελτίωση Δεξιοτήτων και Ανάπτυξη Σταδιοδρομίας

📅 Έναρξη: 9 Νοεμβρίου 2026
🕕 Κάθε Δευτέρα, 18:00–21:00
⏱️ Διάρκεια: 80 ώρες / 5 μήνες
🎓 Πιστοποιητικό Επιμόρφωσης – 2,5 ECTS
💰 Δωρεάν

Το πρόγραμμα εστιάζει στην ανάπτυξη επαγγελματικών δεξιοτήτων και στην ενίσχυση της επαγγελματικής ανάπτυξης στον τομέα του τουρισμού.

👉 Για περισσότερες πληροφορίες, αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών και για την υποβολή της αίτησης: https://kedivim-apply.ihu.gr/progs/prog-536

3. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΓΛΙΚΩΝ
Από Αρχάριο σε Επαγγελματία του Τουρισμού

Έναρξη: 11 Νοεμβρίου 2026
Κάθε Τετάρτη, 18:00–21:00
Διάρκεια: 80 ώρες / 5 μήνες
Πιστοποιητικό Επιμόρφωσης – 2,5 ECTS

Δωρεάν

Το πρόγραμμα στοχεύει στην ανάπτυξη των γνώσεων και δεξιοτήτων στην αγγλική γλώσσα, με έμφαση στην επαγγελματική επικοινωνία και τον τουρισμό.

Για περισσότερες πληροφορίες, αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών και για την υποβολή της αίτησης: https://kedivim-apply.ihu.gr/progs/prog-534

4. ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΨΗΦΙΑΚΟ MARKETING ΚΑΙ SOCIAL MEDIA ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ
Από τις Βασικές Αρχές του Marketing στις Εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης

Έναρξη: 11 Νοεμβρίου 2026

Κάθε Τετάρτη, 18:00–21:00
Διάρκεια: 80 ώρες / 5 μήνες

Πιστοποιητικό Επιμόρφωσης – 2,5 ECTS
💰 Δωρεάν

Το πρόγραμμα παρουσιάζει τις σύγχρονες πρακτικές του ψηφιακού marketing και των social media, με έμφαση στις εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Για περισσότερες πληροφορίες, αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών και για την υποβολή της αίτησης: https://kedivim-apply.ihu.gr/progs/prog-538

Αιτήσεις

Περίοδος αιτήσεων: 15–25 Οκτωβρίου 2026

Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας του Διεθνούς Πανεπιστημίου. Θα τηρηθεί αυστηρή σειρά προτεραιότητας στις εγγραφές.

Τα προγράμματα υλοποιούνται με χρηματοδότηση του Δήμου Θερμαϊκού.

✅ Πώς υποβάλλετε την αίτησή σας

Στον σύνδεσμο κάθε προγράμματος θα βρείτε όλες τις πληροφορίες για το πρόγραμμα, τις διδακτικές ενότητες και τη διαδικασία συμμετοχής. Από τον ίδιο σύνδεσμο πραγματοποιείται και η ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης.

Η διαδικασία περιλαμβάνει δύο βήματα:

1ο Βήμα – Δημιουργία λογαριασμού
Δημιουργείτε λογαριασμό στην πλατφόρμα του Πανεπιστημίου.

2ο Βήμα – Υποβολή αίτησης
Συμπληρώνετε τα απαιτούμενα στοιχεία συμμετοχής και υποβάλλετε ηλεκτρονικά την αίτησή σας.

⚠️ Σημαντικό:
Κατά την υποβολή της αίτησης, καλό είναι να έχετε διαθέσιμο αποδεικτικό δημότη ή αποδεικτικό κατοικίας στον Δήμο Θερμαϊκού, ώστε να το επισυνάψετε στην αίτησή σας.

Η προτεραιότητα συμμετοχής δίνεται στους δημότες του Δήμου Θερμαϊκού. Σε περίπτωση που παραμείνουν κενές θέσεις, αυτές διατίθενται σε κατοίκους του Δήμου Θερμαϊκού, με αυστηρή σειρά προτεραιότητας.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου


Ο «Συμβουλευτικός Σταθμός Εθελοντών για τον Έφηβο στον Δήμο Θερμαϊκού», με δωδεκαετή δράση και προσφορά στην τοπική κοινωνία, συνεχίζει και διευρύνει τη δράση του, προσφέροντας εντελώς δωρεάν μαθήματα κρουστών σε παιδιά και εφήβους του Δήμου Θερμαϊκού.

Από τον Οκτώβριο του 2026, παιδιά από τη ΣΤ΄ Δημοτικού έως και μαθητές και μαθήτριες Λυκείου έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον κόσμο των κρουστών, να μάθουν μουσική, να εκφραστούν δημιουργικά και να συμμετέχουν σε μια ξεχωριστή ομαδική εμπειρία.

Στόχος μας είναι η δημιουργία νέας μπάντας κρουστών «Κρούσματα».

📍 Πού και πότε;

🥁 Περαία
Κάθε Τρίτη | 16:00–17:00

🥁 Επανομή
Κάθε Τρίτη | 17:30–18:30

🥁 Νέα Μηχανιώνα
Κάθε Πέμπτη | 16:30–17:30

Γιατί κρουστά;

Γιατί η μουσική δεν είναι μόνο μάθηση. Είναι έκφραση, δημιουργία, συνεργασία και χαρά.

Μέσα από τα μαθήματα, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν τις μουσικές τους δεξιότητες, να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση, να συνεργαστούν με συνομηλίκους τους και να ανακαλύψουν τη δύναμη της συλλογικής δημιουργίας.

Δεν απαιτείται προηγούμενη μουσική εμπειρία.

Η συμμετοχή είναι 100% ΔΩΡΕΑΝ.

Για πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Σύλλογο:

Email: sste.therma@gmail.com

Τηλέφωνα: 6977011364 ( Όλγα Χατζηδήμου) & 6955175741 (Μαρία Φαλακίδου)

🥁 Ελάτε να γνωρίσουμε μαζί τη δύναμη της μουσικής!


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Χθες το βράδυ, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διέλυσε το πολιτικό αδιέξοδο γύρω από μια ενεργειακή κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι πρόεδροι συμφώνησαν για την εξαγωγή 4,5 εκατομμυρίων τόνων ντίζελ που έχει υποστεί κυρώσεις από τη Ρωσία έως τον Απρίλιο του 2027. Η Ρωσία επιβεβαίωσε τη συμφωνία . Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε την άρση των σχετικών κυρώσεων.

Ένας τόνος ντίζελ ισοδυναμεί περίπου με 8 βαρέλια. Η κατανάλωση ντίζελ στις ΗΠΑ (και του παρόμοιου πετρελαίου θέρμανσης) ανέρχεται σε 3,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Η μέγιστη συνολική ρωσική εξαγωγή βάσει της συμφωνίας ανέρχεται σε περίπου 9 ημέρες κατανάλωσης στις ΗΠΑ. Η συνολική παγκόσμια κατανάλωση είναι περίπου 30 εκατομμύρια βαρέλια (3,75 εκατομμύρια τόνοι) την ημέρα.

Η ποσότητα ντίζελ που πρόκειται να καταναλωθεί είναι σχετικά μικρή, αλλά μπορεί να επηρεάσει τις υψηλές τιμές ντίζελ που βρίσκονται σε οριακό σημείο. Είναι απίθανο να βοηθήσει τον Τραμπ να μειώσει τις τιμές ντίζελ πριν από τις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές, αλλά αποτελεί θετικό σημάδι για τους ψηφοφόρους ότι «κάνει κάτι» γι' αυτό.

Οι εξαγωγές ρωσικού ντίζελ παρεμποδίστηκαν από α. τις κυρώσεις των ΗΠΑ και β. τις ουκρανικές επιθέσεις (με την υποστήριξη των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών) σε ρωσικά διυλιστήρια και τερματικούς σταθμούς πετρελαίου.

Η Ουκρανία θεωρεί τις επιθέσεις της στις ρωσικές προμήθειες καυσίμων ως το μόνο στρατηγικό μέσο για να βλάψει τον εχθρό της.

Η Ρωσία είχε σταματήσει τις εξαγωγές ντίζελ λόγω των ουκρανικών επιθέσεων. Ο Πρόεδρος Τραμπ είχε ζητήσει δημόσια από την Ουκρανία αρκετές φορές να σταματήσει τις επιθέσεις της σε ρωσικά διυλιστήρια. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βλαντιμίρ Ζελένσκι είχε απορρίψει τα αιτήματα του Τραμπ.

Η τρέχουσα κίνηση του Τραμπ έχει ως στόχο να καταστρέψει την επιρροή που είχε αποκτήσει η Ουκρανία με τις επιθέσεις της σε ρωσικά διυλιστήρια:
Ο Πρόεδρος Τραμπ αποφάσισε να συνάψει συμφωνία για το ντίζελ με τη Ρωσία, αφού ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αγνόησε έξι αιτήματα των ΗΠΑ να σταματήσουν τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, δήλωσε στο Axios ένας Αμερικανός αξιωματούχος με άμεση γνώση
...
«Ο Ζελένσκι παρερμηνεύει τα δεδομένα. Συνεχίζοντας να χτυπά διυλιστήρια, διαβρώνει την καλή θέληση που έχει χτίσει με τον Τραμπ τους τελευταίους έξι μήνες», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Ο Ζελένσκι είναι έξαλλος :
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στο Axios σε τηλεφωνική συνέντευξη την Παρασκευή ότι η απόφαση του Προέδρου Τραμπ να άρει μονομερώς τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και να της επιτρέψει να εξάγει ντίζελ «δεν ήταν δίκαιη και ειλικρινής».

«Ξέρετε, μοιάζει με δώρο γενεθλίων για τον Πούτιν. Φαίνεται απολύτως απαίσιο», είπε ο Ζελένσκι με απογοήτευση, αναφερόμενος στα γενέθλια του Ρώσου προέδρου νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.

Σε μια ανάρτηση στο Telegram , ο Ζελένσκι περιέγραψε την κίνηση του Τραμπ ως «αδύναμη» (στα ρωσικά):
«... Οποιαδήποτε χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας χωρίς μια σαφή και διαρκή συμφωνία για την αποκλιμάκωση με τη Ρωσία είναι ένα προφανές σημάδι αδυναμίας . Παίζει προς όφελος της Ρωσίας, διασφαλίζοντας ότι θα σκοτώσει περισσότερους, θα πολεμήσει περισσότερο, θα σεβαστεί την Αμερική ακόμη λιγότερο και θα προκαλέσει ακόμη περισσότερες απώλειες και ζημιές στον κόσμο.
...
Τα δώρα στον Πούτιν δεν θα φέρουν ειρήνη ούτε κανένα όφελος στον πολιτισμένο κόσμο. Η Ρωσία θα «ξεπληρώσει» το ντίζελ με περαιτέρω τρομοκρατία και άθλιες πράξεις. Το να επιτραπεί στη Ρωσία να πουλάει πετρελαϊκά προϊόντα είναι μια επένδυση σε έναν πόλεμο που πρέπει να τερματιστεί, όχι να συνεχιστεί. Χρειαζόμαστε πραγματική αποκλιμάκωση με τη Ρωσία, και σε αμοιβαία μορφή», γράφει ο Ουκρανός πρόεδρος.

Λίγες ώρες αργότερα, μια ουκρανική επιδρομή με μη επανδρωμένο αεροσκάφος έπληξε τον ρωσικό τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου στο Ροστόφ επί του Ντον:
Μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε στον τερματικό σταθμό πετρελαιοειδών της NZNP στο Ροστόφ επί του Ντον, έπειτα από αναφερόμενη επίθεση με ουκρανικό drone.

Η εγκατάσταση χειρίζεται την αποθήκευση και εξαγωγή προϊόντων διύλισης πετρελαίου, με δηλωμένη ετήσια δυναμικότητα 3,5 εκατομμυρίων τόνων.

Πριν από λίγες ώρες, ο Τραμπ ανακοίνωσε μια συμφωνία με τον Πούτιν για την κυκλοφορία ρωσικού ντίζελ στις αμερικανικές και παγκόσμιες αγορές, ενώ η Ουάσινγκτον προχώρησε σε χαλάρωση των κυρώσεων στα ρωσικά καύσιμα.

Ουκρανοί αξιωματούχοι είχαν ήδη καταδικάσει τη συμφωνία, με τον Ζελένσκι να την αποκαλεί επένδυση στην πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας.
Ο Τραμπ είναι πιθανό να είναι εξοργισμένος με αυτή την επίθεση. Είναι η ανοιχτή περιφρόνηση του Ζελένσκι στην ενέργεια του Τραμπ που κάνει τον Τραμπ να φαίνεται αδύναμος.

Οι στρατιωτικές επικοινωνίες της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης εξαρτώνται από το ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ δορυφορικό δίκτυο Starlink. Η ικανότητά της να επιτίθεται εντός της Ρωσίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αμερικανικές πληροφορίες στόχευσης.

Αν ο Τραμπ θέλει να θεωρείται σοβαρός, θα πρέπει να σταματήσει αμέσως και τα δύο.

Ανεξάρτητα από την εξέλιξη της κατάστασης, η προσωρινή υποχώρηση του Τραμπ από τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ως αλλαγή στρατηγικής των ΗΠΑ. Η εχθρότητα των ΗΠΑ κατά της Ρωσίας, του Ιράν και της Κίνας είναι ένα στρατηγικό μέτρο. Η τρέχουσα άρση των κυρώσεων για τα ντίζελ είναι μια τακτική κίνηση που επιβάλλεται από τις εσωτερικές συνθήκες. Δεν αλλάζει τα μακροπρόθεσμα σχέδιά της.


πηγή: https://www.moonofalabama.org/



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Οι Ευρωπαίοι προσπάθησαν για χρόνια να απομονώσουν τον Πούτιν, ενώ οι ΗΠΑ κλείνουν συμφωνίες με τη Ρωσία που ωφελούν την Αμερική.
Η ΕΕ καταστρέφει τη βιομηχανία της και αποκόπτεται από την φθηνή ρωσική ενέργεια, ωστόσο ο Τραμπ κλείνει συμφωνίες με τη Ρωσία κατά βούληση. Αυτό συνέβη καθώς η Ευρώπη άλλαξε προμηθευτή ντίζελ, για να πλήξει τη Ρωσία και προμηθευότανε από τις ΗΠΑ… και τώρα έφτασε να αγοράζει ρωσικό ντίζελ μέσω των ΗΠΑ. Όλες οι καθημερινές προσπάθειες της φον ντερ Λάιεν και των συνεργατών της να καταδικάσουν τον Πούτιν εξαφανίστηκαν. Πώς μπορείς να απομονώσεις τον Πούτιν αν ο Τραμπ τον ευχαριστεί για τη συμφωνία του ντίζελ; Οι ευρωπαϊκοί ηγέτες αποδεικνύεται πως είναι πολιτικοί νάνοι και τραγικοί κλόουν… μαζί τους βέβαια και ο γελοίος Μητσοτάκης που "έκανε " πόλεμο με τους Ρώσους.





Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Ο Τσάρος Σαμουήλ υπήρξε ο εμβληματικός ηγεμόνας της Βουλγαρίας, που συγκρούστηκε με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Ο Αυτοκράτορας όμως Βασίλειος Β’ ο Βουλγαροκτόνος τον συνέτριψε, τυφλώνοντας χιλιάδες Βούλγαρους αιχμαλώτους και στέλνοντάς τους πίσω στη Βουλγαρία. Όταν ο Σαμουήλ αντίκρισε τους τυφλωμένους στρατιώτες του, υπέστη σοκ και πέθανε λίγο αργότερα, στις 6 Οκτωβρίου 1014.

Το 1965, ο καθηγητής Μουτσόπουλος ανακάλυψε τη σορό του Τσάρου Σαμουήλ στη Μικρή Πρέσπα, μαζί με άλλες τρεις σορούς σημαντικών Βουλγάρων αξιωματούχων. Για τη Βουλγαρία τα λείψανα αυτά έχουν τεράστια ιστορική και εθνολογική σημασία, επειδή ο Σαμουήλ βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μακρόχρονης ιστορικής και εθνολογικής διαμάχης μεταξύ Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας.

Η Βουλγαρία ζητούσε επί δεκαετίες από την Ελλάδα τη σορό του Σαμουήλ, ενώ και η Ελλάδα ζητούσε τα αναρίθμητα κειμήλια που έχουν κλέψει οι Βούλγαροι από μοναστήρια της Βόρειας Ελλάδας κατά τον Α’ και Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 2014, στην επέτειο των χιλίων χρόνων από το θάνατο του Σαμουήλ, η Βουλγαρία ζήτησε πάλι τη σορό του Σαμουήλ και η Ελλάδα υπέβαλε τότε ολοκληρωμένο φάκελο με όλα τα κλεμμένα κειμήλια που ζητούσε πίσω ως αντάλλαγμα από τη Βουλγαρία.

Ως επιτελής τότε του Γενικού Επιτελείου Στρατού συμμετείχα προσωπικά στην κατάρτιση του φακέλου διεκδίκησης από πλευράς του ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με το οποίο πέραν των κλεμμένων εκκλησιαστικών κειμηλίων (αρμοδιότητας Υπουργείου Πολιτισμού) ζητούσαμε επιπλέον και την επιστροφή των κλεμμένων αρχείων και συλλεκτικών μηχανημάτων της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού που πήραν οι Βούλγαροι το 1944, τον επαναπατρισμό των σορών των Ταγματαρχών Γεωργίου Κολοκοτρώνη (εγγονού του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη) και του Ιωάννη Βελισσαρίου που σκοτώθηκαν στη Βουλγαρία το 1913, ενώ για πρώτη φορά η Ελλάδα διατύπωνε την απαίτηση για ίδρυση ελληνικού στρατιωτικού κοιμητηρίου εντός της Βουλγαρίας για τον ενταφιασμό των Ελλήνων στρατιωτών που έπεσαν εκεί στο Β’ Βαλκανικό Πόλεμο.

Για να το πω πολύ απλά, η Ελλάδα ζήτησε τότε τα πάντα πίσω από τη Βουλγαρία προκειμένου να της δώσει τη σορό του Τσάρου Σαμουήλ, γνωρίζοντας το πόσο ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο ήταν η σορός του Σαμουήλ. Οι Βούλγαροι αρνήθηκαν και η διαπραγμάτευση έπαψε.

Πριν λίγες μέρες, στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 υπεγράφη Μνημόνιο Κατανόησης και στις 3 Οκτωβρίου υπεγράφη πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής μεταξύ των υπουργών Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας, παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού, με το οποίο η Ελλάδα παρέδωσε τελικά τη σορό του Τσάρου Σαμουήλ και τις άλλες τρεις σορούς, ενώ σε αντάλλαγμα η Βουλγαρία παρέδωσε μόλις 48 εκκλησιαστικά κειμήλια από τα αναρίθμητα που έχουν κλαπεί από την Ελλάδα. Είναι προφανές ότι παραδόθηκε στη Βουλγαρία το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί που διέθετε η Ελλάδα, χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλιστεί η επιστροφή του συνόλου των ελληνικών κειμηλίων που έχουν κλαπεί από τη Βουλγαρία, αλλά και η εξασφάλιση των σορών των Ελλήνων στρατιωτικών που βρίσκονται στη Βουλγαρία.

Υπάρχει όμως ένα ακόμη σοβαρότερο ζήτημα. Το Σύνταγμα της χώρας προβλέπει ότι για να τεθούν σε ισχύ και να εφαρμοστούν διεθνείς και διμερείς συμβάσεις πρέπει υποχρεωτικά να κυρωθούν από τη Βουλή των Ελλήνων και αφού έχει κατατεθεί στη Βουλή έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για τις οικονομικές επιπτώσεις της συμφωνίας. Στην προκειμένη περίπτωση, εφαρμόστηκε από την Ελλάδα άμεσα μια διμερής συμφωνία για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, χωρίς όμως να έχει κυρωθεί προηγουμένως από τη Βουλή των Ελλήνων και χωρίς να έχουν ενημερωθεί τα υπόλοιπα κόμματα.

Σπανίως μιλώ δημόσια με οργή, αλλά αυτό που έγινε είναι εξωφρενικό. Τέτοιοι χειρισμοί και μεθοδεύσεις για τόσο σοβαρά ζητήματα δεν έγιναν ποτέ και από καμία κυβέρνηση στη χώρα. Είναι προφανές ότι υπάρχουν σοβαρές ευθύνες κυβερνητικών και κρατικών παραγόντων και πρέπει να αναζητηθούν, όσο ψηλά και αν βρίσκονται.


Κείμενο: Δρ. Γιώργος Πραχαλιάς
Φωτογραφία: Η υπουργός πολιτισμού κ. Μενδώνη υπογράφει το πρωτόκολλο παράδοσης της σορού του Τσάρου Σαμουήλ, παρουσία του πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη

Ίσως ο έρωτας να είναι η πιο προσωπική ιστορία που γράφουμε με λέξεις που δεν είναι εντελώς δικές μας. Νομίζουμε πως όταν ερωτευόμαστε γεννιέται μέσα μας κάτι μοναδικό, κάτι που δεν υπήρχε πριν και δεν μοιάζει με καμία άλλη ιστορία. Κι όμως, κάπου βαθιά μέσα σε αυτό το συναίσθημα υπάρχουν οι πρώτες αγκαλιές που θυμόμαστε, οι άνθρωποι που μας φρόντισαν, εκείνοι που μας πλήγωσαν, οι ιστορίες που ακούσαμε μικροί, οι ταινίες που μας έμαθαν πώς μοιάζει η ευτυχία, τα τραγούδια που μας ψιθύρισαν πως κάποτε θα έρθει κάποιος και θα μας βρει. Ίσως, λοιπόν, να μην ερωτευόμαστε ποτέ μόνο με την καρδιά μας. Ερωτευόμαστε και με τη μνήμη μας. Με όλα όσα μας είπαν πως είναι αγάπη. Με όλα όσα δεν μας είπαν ποτέ. Γιατί κάθε άνθρωπος κουβαλά μέσα του μια μικρή, αθέατη εκπαίδευση στον έρωτα. Άλλος έμαθε πως αγαπάμε μένοντας. Άλλος πως αγαπάμε αντέχοντας. Άλλος πως πρέπει να διεκδικούμε. Κι άλλος πως, για να μη χάσει τον άνθρωπό του, πρέπει πρώτα να χάσει λίγο από τον εαυτό του. Και ύστερα συναντιούνται δύο άνθρωποι. Και πάνω στο τραπέζι της σχέσης ακουμπούν, χωρίς να το ξέρουν, όλα όσα έμαθαν για την αγάπη. Γι’ αυτό ο έρωτας είναι τόσο όμορφος και τόσο δύσκολος. Γιατί δεν είναι μόνο η στιγμή που δύο βλέμματα συναντιούνται. Είναι και η στιγμή που δύο διαφορετικοί κόσμοι προσπαθούν να μάθουν ο ένας τη γλώσσα του άλλου. Κι εμείς, άνθρωποι μιας εποχής που μας έμαθε να επιλέγουμε γρήγορα, να συγκρίνουμε αδιάκοπα και να φοβόμαστε μήπως υπάρχει κάπου κάτι καλύτερο, δυσκολευόμαστε όλο και περισσότερο να μείνουμε εκεί όπου τα πράγματα δεν είναι τέλεια. Θέλουμε τον έρωτα, αλλά φοβόμαστε τη δυσκολία του. Θέλουμε την οικειότητα, αλλά φοβόμαστε την έκθεση. Θέλουμε να μας γνωρίσουν, αλλά τρέμουμε μήπως, όταν μας γνωρίσουν πραγματικά, δεν μας αγαπήσουν. Και κάπως έτσι, μέσα στην εποχή της ατελείωτης επιλογής, ο άνθρωπος γίνεται συχνά μια επιλογή ανάμεσα σε άλλες. Ένα πρόσωπο που μπορεί να αντικατασταθεί όταν πάψει να ανταποκρίνεται στην εικόνα που είχαμε φτιάξει γι’ αυτό. Μα ο αληθινός έρωτας αρχίζει ίσως ακριβώς όταν η εικόνα ραγίσει. Όταν ο άλλος πάψει να είναι αυτό που φανταστήκαμε και αρχίσει να γίνεται αυτό που πραγματικά είναι. Με τις αδυναμίες του. Με τις αντιφάσεις του. Με τις σιωπές του. Με εκείνα τα κομμάτια του που δεν είναι φτιαγμένα για να μας εξυπηρετούν. Τότε καταλαβαίνουμε πως το να αγαπάς έναν άνθρωπο δεν σημαίνει να τον κάνεις δικό σου. Σημαίνει να μπορείς να στέκεσαι απέναντί του και να αναγνωρίζεις πως είναι ένας ολόκληρος κόσμος που δεν σου ανήκει. Κι αυτό ίσως είναι το πιο δύσκολο μάθημα του έρωτα. Να αγαπάς χωρίς να κατέχεις. Να μένεις χωρίς να φυλακίζεις. Να νοιάζεσαι χωρίς να ζητάς από τον άλλον να γίνει το φάρμακο για όλες τις πληγές σου. Γιατί ο άλλος δεν ήρθε στον κόσμο για να μας ολοκληρώσει. Ήρθε, ίσως, για να περπατήσει για λίγο δίπλα μας. Και αυτή η διαφορά είναι τεράστια. Μας έχουν μάθει να ονειρευόμαστε τον άνθρωπο που θα μας «ολοκληρώσει», σαν να είμαστε μισοί πριν τον συναντήσουμε. Μα ίσως η πιο τρυφερή μορφή αγάπης να είναι διαφορετική: δύο άνθρωποι που δεν είναι μισοί, που δεν χρειάζονται ο ένας τον άλλον για να υπάρξουν, αλλά που επιλέγουν να μοιραστούν ένα κομμάτι της ύπαρξής τους. Να τολμήσουν να παραδεχτούν πως δε χρειάζονται ο ένας τον άλλον για να είναι ολόκληροι χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν υπάρχει χώρος για έναν «κοινό βίο». Ό,τι και αν σημαίνει αυτό. Και υπάρχει μια τεράστια ελευθερία σε αυτή τη φράση. Γιατί η αγάπη τότε παύει να είναι φόβος απώλειας και γίνεται προσφορά παρουσίας. Ίσως γι’ αυτό ο έρωτας να είναι και μια μικρή κοινωνία μέσα στην κοινωνία. Ένα δωμάτιο όπου δύο άνθρωποι μαθαίνουν ξανά τη συνύπαρξη. Εκεί μαθαίνουμε να ακούμε τον άλλον χωρίς να περιμένουμε τη σειρά μας να μιλήσουμε. Μαθαίνουμε πως τα όρια δεν είναι απόσταση αλλά σεβασμός. Μαθαίνουμε πως η διαφορετικότητα δεν είναι απειλή. Μαθαίνουμε πως η φροντίδα δεν είναι θυσία και πως η ελευθερία του άλλου δεν μειώνει τη δική μας θέση στη ζωή του. Στο «εμείς» δεν υπάρχει χώρος για τα «εγώ». Κι ίσως, τελικά, μέσα σε μια σχέση να δοκιμάζεται ολόκληρος ο τρόπος με τον οποίο στεκόμαστε απέναντι στους άλλους ανθρώπους. Ο τρόπος που αγαπάμε λέει πολλά για την κοινωνία από την οποία ερχόμαστε. Αλλά μπορεί να πει και κάτι για την κοινωνία που θέλουμε να δημιουργήσουμε. Γιατί κάθε φορά που επιλέγουμε να μην ελέγξουμε αλλά να εμπιστευτούμε, κάθε φορά που ακούμε αντί να επιβάλουμε, κάθε φορά που σεβόμαστε αντί να απαιτούμε, δημιουργούμε — έστω σε έναν μικρό χώρο δύο ανθρώπων — έναν διαφορετικό τρόπο συνύπαρξης. Και ίσως αυτό να είναι η πιο σιωπηλή κοινωνική δύναμη του έρωτα. Όχι ότι αλλάζει τον κόσμο με μεγάλες πράξεις. Αλλά ότι αλλάζει, λίγο λίγο, τον τρόπο με τον οποίο υπάρχουμε μέσα σε αυτόν. Κι ύστερα υπάρχουν εκείνες οι στιγμές που δεν έχουν τίποτα το θεαματικό. Ένα βλέμμα στο τέλος μιας δύσκολης ημέρας. Ένα χέρι που ακουμπά για λίγο το δικό σου. Ένα «έφαγες;» που κρύβει μέσα του ολόκληρη την πρόταση «θέλω να είσαι καλά». Ένας άνθρωπος που θυμάται κάτι μικρό που του είχες πει μήνες πριν. Ίσως εκεί να βρίσκεται τελικά η αλήθεια του έρωτα. Όχι στις μεγάλες υποσχέσεις, αλλά στη μικρή επιμονή της φροντίδας. Στο να θυμάσαι. Στο να προσέχεις. Στο να νοιάζεσαι. Στο να είσαι εκεί. Γιατί ο έρωτας, όσο κι αν τον έχουμε ντύσει με ποίηση, πάθος και μεγάλες λέξεις, είναι τελικά μια καθημερινή πράξη. Είναι ο τρόπος που κοιτάζεις τον άλλον όταν κανείς δεν κοιτάζει. Είναι ο τρόπος που του αφήνεις χώρο να αναπνεύσει. Είναι η υπομονή με την οποία προσπαθείς να καταλάβεις έναν άνθρωπο που ποτέ δεν θα μπορέσεις να καταλάβεις ολοκληρωτικά. Και ίσως αυτή να είναι η πιο όμορφη μορφή τρυφερότητας: να ξέρεις πως δεν θα γνωρίσεις ποτέ ολόκληρο τον άλλον κι όμως να θέλεις να συνεχίσεις να τον γνωρίζεις. Για όσο κρατήσει. Για όσο αντέξει ο χρόνος. Για όσο δύο άνθρωποι μπορούν να συναντιούνται ξανά και ξανά μέσα στην ίδια ζωή, αλλάζοντας, μεγαλώνοντας, απομακρυνόμενοι και επιστρέφοντας ο ένας προς τον άλλον. Γιατί ο έρωτας δεν είναι η υπόσχεση πως τίποτα δεν θα αλλάξει. Είναι η τρυφερή αποδοχή ότι όλα αλλάζουν. Και πως, μέσα σε αυτή την αλλαγή, υπάρχουν άνθρωποι που κάποτε μας έμαθαν έναν καινούργιο τρόπο να κοιτάζουμε τον κόσμο. Ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο μεγάλο δώρο του έρωτα. Δεν είναι ότι μας χαρίζει έναν άνθρωπο. Είναι ότι, για λίγο, μας κάνει να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου. Και όταν αυτό συμβαίνει αληθινά, κάτι μέσα μας μετακινείται. Γινόμαστε λίγο πιο ευάλωτοι. Λίγο πιο γενναιόδωροι. Λίγο πιο πρόθυμοι να καταλάβουμε. Και ίσως, χωρίς να το καταλάβουμε, λίγο πιο ανθρώπινοι. Γιατί ο έρωτας, στο τέλος, δεν είναι μόνο η ιστορία δύο ανθρώπων που βρέθηκαν. Είναι η ιστορία δύο ανθρώπων που προσπάθησαν να μάθουν πώς να υπάρχουν μαζί χωρίς να πάψουν να υπάρχουν ο καθένας ως ξεχωριστός άνθρωπος. Κι ανάμεσα σε όλα όσα μας έμαθε η ζωή να φοβόμαστε — την απώλεια, την απόρριψη, τη μοναξιά, την αλλαγή — ο έρωτας έρχεται αθόρυβα και μας ψιθυρίζει κάτι πολύ απλό: πως ίσως δεν χρειάζεται να κρατάμε σφιχτά ό,τι αγαπάμε. Ίσως αρκεί να το κρατάμε τρυφερά.

Σοφία Γρηγορίου



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Ο Shaquille O'Neal κοίταξε τα έξι παιδιά του κατάματα και τους είπε ότι δεν θα άγγιζαν ούτε ένα σεντ της αυτοκρατορίας του των 400 εκατομμυρίων δολαρίων, εκτός αν είχαν πρώτα αποκτήσει δύο πτυχία. 

Το ξεκαθάρισε: «Δεν είμαστε πλούσιοι. Είμαι πλούσιος εγώ». Το καλύτερο είναι ότι στην πραγματικότητα το επιβάλλει. 

Όταν ο γιος του, Myles, ήθελε να γίνει DJ, ο Shaq τον ανάγκασε να παρουσιάσει ένα πλήρες επιχειρηματικό μοντέλο πριν χρηματοδοτήσει ένα μόνο κομμάτι εξοπλισμού. Σήμερα, ο Myles έχει μια μόνιμη θέση στο Λας Βέγκας. 

Ο γιος του, Shareef, εργάζεται ως πραγματική δουλειά για τον πατέρα του στη Reebok. 

Η μεγαλύτερη κόρη του, Taahirah, αποφοίτησε με άριστα και ασχολήθηκε κατευθείαν με την εταιρική επικοινωνία. 

Και μόλις τον περασμένο Μάιο, ο γιος του, Shaqir, αποφοίτησε από το κολέγιο και αμέσως ανακοίνωσε ότι θα επέστρεφε για το δεύτερο πτυχίο του μόνο και μόνο για να ανταποκριθεί στο βασικό πρότυπο του πατέρα του. Ζούμε σε μια κουλτούρα όπου οι γονείς κάνουν τα πάντα για να δώσουν στα παιδιά τους όλα όσα δεν είχαν ποτέ, αλλά στη διαδικασία, αφαιρούν όλη τους την ενέργεια και τον χαρακτήρα τους. 

Ο Shaq συνειδητοποίησε ότι το να δώσει στα παιδιά του τα πάντα δεν θα τους μάθαινε τελικά απολύτως τίποτα για την αξία της σκληρής δουλειάς. Η φήμη και ο πλούτος δεν τον εμπόδισαν να είναι ένας παραδοσιακός πατέρας που απαιτεί λογοδοσία. 

Πόσοι άλλοι γονείς έχουν στην πραγματικότητα τα κότσια να μεγαλώσουν τα παιδιά τους με τέτοιου είδους πρότυπα σήμερα;

@DesireeAmerica4


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου